Waarom herinner ik me niets van vroeger?

“Mijn jeugd was gezellig. En ik had echt lieve ouders. En toch… gaat het niet goed met me. Ik heb moeite om me te verbinden aan iemand. En ik heb ook niet zo’n positief beeld van mezelf. Maar dat heeft denk ik echt niets met vroeger te maken, want ik herinner me geen nare ervaringen of trauma’s.”

We kunnen heel veel fijne herinneringen hebben aan vroeger en toch kan vroeger ook negatief haar sporen nalaten in ons leven nu. Hoe kan het dat we ons dit niet altijd herinneren?

Voor een gedachtenherinnering – een plaatje of filmpje – heb je taal nodig. Als je geen taal hebt, omdat je te jong was toen het trauma plaatsvond, kun je ook geen gedachtenherinnering creëren. Je hebt ook je prefrontale cortex nodig voor deze herinneringen en deze was niet voldoende ontwikkeld in je vroege kindertijd om na te kunnen denken, waardoor je nog geen echte gedachten kon vormen.

Daarnaast worden je taalgebieden in je hersenen vaak ‘overgeslagen’ bij traumatische ervaringen, waardoor je ook bij ervaringen die later zijn ontstaan, niet altijd een ‘gewone’ herinneringen hebt. Én: later in je leven kun je lang niet altijd woorden geven aan wat je is overkomen.  

De ontwikkeling van de hersenen

Wanneer je heel jong bent als je een ingrijpende gebeurtenis meemaakt, sla je deze dus niet op als een gedachten-herinnering, omdat je voor deze herinneringen taal nodig hebt en een verder ontwikkelde prefrontale cortex. Je moet jezelf ‘een verhaaltje’ kunnen vertellen voor een gedachtenherinnering.

Maar, als je geen ‘gewone’ herinnering hebt – een gedachten-herinnering dus – heeft je lichaam dan helemaal niets opgeslagen? Jawel. We hebben allerlei soorten herinneringen die horen bij ingrijpende gebeurtenissen zoals een trauma.

Welke herinneringen zijn er rondom trauma?

Naast gedachten-herinneringen heb je nog twee vormen van herinneringen:

1. Lichaamsherinneringen
2. Gevoelsherinneringen

Lichaamsherinneringen

Lichaamsherinneringen zijn opgeslagen ervaringen in ons lichaam. Zo hebben mensen die te maken hebben gehad met seksueel misbruik bijvoorbeeld vaak veel pijn in hun baarmoederstreek en verdragen ze het niet dat je hun onderbuik aanraakt. Mensen die in het leger hebben gezeten of een oorlog hebben meegemaakt, kunnen bang worden van een plotseling geluid. Door het geluid te horen ervaren ze de onveiligheid van eerder en kunnen ze bijvoorbeeld snel boos, schrikkerig of angstig worden.

Je lichaam werkt ook zo bij andere onveilige ervaringen. Zo kun je veel pijn in je schouders ervaren, doordat je als kind opgezadeld bent met te veel verantwoordelijkheid. Of je verdraagt het niet om gekieteld te worden, omdat spontane aanrakingen je fysiek terugbrengen naar plotselinge grensoverschrijdende aanrakingen van iemand uit je jeugd.

Gevoelsherinneringen

Gevoelsherinneringen ontstaan al in de baarmoeder. Ons Limbisch brein is namelijk daar al voor een groot deel al wel gevormd. Hierdoor kunnen we zo jong we zijn gevoelens en emoties ervaren. Bijvoorbeeld de ervaring van machteloosheid, die we allemaal ervaren als baby, zodra we geboren worden.

Ons lichaam en onze gevoelens kunnen dus onze wegwijzers worden naar traumatische of onveilige ervaringen. Ik heb 3 tips om je lichaamsherinneringen en gevoelsherinneringen als richtingaanwijzer te gebruiken:

3 tips:

1. Erken dat lichaamsherinneringen en gevoelsherinneringen net zo goed herinneringen zijn als gedachtenherinneringen. We hechten aan het laatste vaak veel meer waarde, maar dat is dus onterecht.
2. Ga op zoek naar een lichaamsgericht therapeut om je te helpen helen van traumatische ervaringen op lichaamsgebied. Lichaamsgerichte therapeuten gebruiken je lichaam als ingang en richtingaanwijzer voor je trauma. Het is mijn ervaring dat deze therapieën erg goed als extra ondersteuning werken voor praattherapie, maar geen vervanging zijn.
3. Praat met een professioneel therapeut of coach. Door te praten, maak je nieuwe hersenverbindingen aan, waardoor je herinneringen waar je eerder niet goed zicht op had of geen grip op kreeg nu beter te plaatsen zijn. Groepstherapie werkt hierin ongelofelijk helend. Kijk vooral op deze site wat wij hierin allemaal aanbieden om jou een helende ervaring te geven.

Bij Ontdek je Heilige Graal doen we er alles aan om je te ondersteunen als jij wilt helen van nare ervaringen uit je jeugd. Kijk eens of de online-training: Hoe heel ik van vroegkinderlijk trauma en jeugdtrauma? iets voor je is. In de podcast kun je nog veel meer horen over vroegkinderlijk trauma.

Spreekt dit artikel je aan? Lees ook eens de boeken van Ontdek je Heilige Graal. Ben je nieuwsgierig geworden naar wat we allemaal organiseren? Geef je dan op voor één van onze events.

Ik ben Rianne van Kuil, auteur van Ontdek je Heilige Graal – Jouw heldenreis van trauma naar heling, trauma- en helingsdeskundige. Ik geloof dat volledige heling van trauma mogelijk is en begeleid mensen op die reis.

Foto: iStock